Publicity newspaper Echo,

In gesprek met Henk Fakkeldij

Henk Fakkeldij

Henk Fakkeldij is (beeldend) kunstenaar en docent Bachelors en Masters bij KMT. Hij treedt ook op met The Golden Years Revue, onder andere met een Elvis-act.

Jeugdig

Ik vind niet dat kunst altijd jong moet zijn, of dat jonge mensen de beste kunst maken. Je moet kunst los van de persoon zien. Picasso was op hoge leeftijd nog goed, omdat hij steeds naar nieuwe manieren van werken bleef zoeken. Het is wel zo dat je op het juiste moment de juiste dingen moet doen om op te vallen, dat zie je bijvoorbeeld aan Damien Hirst. Als je niet gezien wordt, kan je een fantastische kunstenaar zijn, maar dan staat je atelier vol met onverkocht en vooral ongezien werk.

Ik probeer zelf ook steeds nieuwe dingen te maken. Er is op dit moment veel aandacht voor wat ik doe. Ik krijg zelfs de subsidies waar ik om vraag. Meestal krijg je de helft. Ik bedacht toen ik verhuisde dat mijn nieuwe buurt wel wat kunst kon gebruiken. Daar maakte ik een bewonersinitiatief van, daar zocht ik een school bij die er lessen aan wilde verbinden, vervolgens werd mij gevraagd of muzikanten uit de buurt mee konden doen, en uiteindelijk gingen de schoolkinderen kleien op basis van de muziek. Een kind had angst gekleid, dat zou ik zelf nooit bedacht hebben. Die werken zijn gefotografeerd, daar heb ik mijn eigen werk aan toegevoegd en uiteindelijk staan er nu vijf schitterende grote kunstwerken in Amsterdam Noord. Er was ook een zanguitvoering bij van alle kinderen van de basisschool, dat was heel mooi om mee te maken. Dit is een van de fijnste dingen die ik ooit heb gedaan.

Ik denk dat het veel aandacht krijgt omdat het zo veel verschillende mensen en media combineert. Het begon bij buurtkrantjes en is zo doorgerold.

Op mijn zestiende ben ik met zang- en acteerlessen begonnen. Ik kon ook tapdansen. Ik kwam bij een operettegezelschap waar ik solo’s begon te doen en op mijn twintigste was ik directeur en solist. Jeder kennt ons gut, wir kommen aus Hollywood! Ik kwam via Margarete van Dam bij de TV terecht, en bij Jos Stelling, in wiens film The Pretenders ik heb gespeeld. Dat speelde zich af in wijk C, naast Lombok, waar ik toen zelf woonde. Ik speelde de zanger van de band.

Ik deed in die tijd ook de opleiding docent kunst en ging daarna naar de Gerrit Rietveld Academie. Dat was voor mij een goede opleiding omdat ik ontzettend hongerig was. Ik ging buiten school om regelmatig op museumzwerftocht. Ik deed ook een tijd de dag- en avondopleiding tegelijk. Stapte ik bij de leiding binnen met een lijst met leerdoelen en welke docent ik daar bij vond passen. Uiteindelijk kon ik het tweede en het vierde jaar overslaan. Ik was geen typisch voorbeeld van de student van die tijd.

Ik ben na de Rietveld nog naar KMT gegaan, vanwege de aandacht voor computers die ze daar hadden. Er was toen (midden jaren tachtig, MB) een opleiding voor mensen die de kunstopleiding al gedaan hadden.

Gezamenlijk

Op de HKU heb ik de opkomst meegemaakt van het werken met cliënten, het werken met groepsprojecten die steeds meer multidisciplinair zijn en de laatste jaren ook veel meer een relatie hebben met onderzoek. Dat is allemaal razend interessant. Ik heb plezier in de uitdaging van een nieuw project aan gaan, een nieuwe groepsdynamiek en de relatie met de afzonderlijke studenten. Ik heb ook altijd het gevoel dat het project óók mijn project is, dat het goed moet worden, moet slagen. Ik daag de studenten (en mezelf) graag uit. Ik heb een hekel aan slapte. Ik kan vrij goed inschatten wat er in een groep aan kennis en mogelijkheden aanwezig is.

Daardoor kan ik ook sturend zijn en proberen het beste uit de groep naar boven te halen. Zodat de zaken goed verlopen, er genoeg wordt geleerd en het einddoel (op tijd) wordt gehaald. Soms betekent het ook dat ik een hele strenge pet op moet zetten, dat het ook even niet fijn is.

Ik stel altijd veel vragen. Om kritisch te zijn maar ook om de studenten zichzelf vragen te leren stellen. Ik probeer ze te laten voorstellen hoe hun werk er uit ziet voor iemand die er niets van weet en hun uitleg nooit zal horen. Dan komt ook mijn kunstkant naar boven en probeer ik ze te prikkelen om meer de fantasie te gebruiken of clichés te onderzoeken of een naar een bepaald kunstwerk te kijken, om buiten kaders te denken.

Passioneel

Ik coach studenten vooral, zowel in groepen als individueel. Dat is ook creatief werk, je wisselt ideeën met elkaar uit en ik probeer altijd scherp te zijn en zo goed mogelijk te zien wat een student nodig heeft. Soms ben ik vooral aan het regelen, als het niet loopt bij een groep is het belangrijkste dat het werk afkomt. Dat is niet het meest spannende om te doen. Ik heb een student gehad die al zeven jaar bij ons was ingeschreven en niet meer op de opleiding durfde te komen, uit schaamte. Ik zei dat hij niet bang hoefde te zijn omdat niemand hem nog kende. Dat hielp. Hij is afgestudeerd.

Toen ik tien jaar geleden begon bij KMT werd er veel in de wandelgangen geregeld. Nu is alles meer formeel. Leraren zijn nu meer aan het coachen. We hebben ook letterlijk muren uit het gebouw weggehaald om de samenwerking te bevorderen. Ik blijf verbaasd over hoe goed de sfeer is, zowel bij studenten als docenten. Mijn verdienste is misschien vooral dat ik studenten die het moeilijk hadden weer aan de gang heb gekregen. Ik heb nog contact met studenten die al jaren weg zijn. Ik denk ook dat ik studenten op een weg heb gezet die ze anders niet zouden hebben gekozen.

Kunstenaar zijn gaat niet alleen maar over creativiteit. Je moet ook je werk aan de man brengen. Het lef hebben om naar mensen toe te stappen. Toen ik van de Rietveld academie af kwam was ik zo verlegen dat ik niet wist wat ik moest doen. Uiteindelijk heb ik de directeur van het toenmalige (foto) FODOR museum gebeld, die me uitlachte en vervolgens toch langskwam.

Ik vind dat studenten nu te weinig naar festivals, films en optredens gaan. Het is een deel van het curriculum, maar dat is niet genoeg. Ze moeten het gebouw uit. Het gevoel hebben dat ze niks willen missen. Ik weet niet of je dat kunt kweken, ik hoop dat het genoeg is dat ik het goede voorbeeld geef.

Interview: Marein Baas

http://sinds1987.hku.nl/?p=2188